معمار

ديگر هيچ كس از محوطه هاي باستاني كه براي هميشه پشت سدها خاموش مي شوند يا در مسير جاده هامحو مي شوند، با تعجب ياد نمي كند. اين اتفاق آنقدر تكرار شده است كه شايد روزي اتفاق نيفتادنش را يك حادثه عجيب و دور از ذهن بدانيم. راز هاي سربه مهري كه پشت سد كارون سه براي هميشه خاموش ماند از جمله حوادث بسيار دردناكي بود كه آه از نهاد همگان برآورد.

ديگر هيچ كس از محوطه هاي باستاني كه براي هميشه پشت سدها خاموش مي شوند يا در مسير جاده هامحو مي شوند، با تعجب ياد نمي كند. اين اتفاق آنقدر تكرار شده است كه شايد روزي اتفاق نيفتادنش را يك حادثه عجيب و دور از ذهن بدانيم. راز هاي سربه مهري كه پشت سد كارون سه براي هميشه خاموش ماند از جمله حوادث بسيار دردناكي بود كه آه از نهاد همگان برآورد. خبرها رسيده از دشت هاي تاريخي و باستاني بيستون نيز ما را آماده مواجهه با يك اتفاق ديگر مي كند كه در صورت وقوع لايه هاي تاريخي بسيار ارزشمندي را براي هميشه از ذهن تاريخ وتمدن اين ديار كهن پاك خواهد كرد.
ساخت شركت هايي چون شركت قند و شكر و كارخانه هاي پتروشيمي اوره و آمونياك و تعريض خيابان هاي قديمي در هفته گذشته كه به تخريب بخشي مهمي از معماري شهر تاريخي تخت شيرين از شهرهاي مهم در قرن هفتم انجاميد و همچنين گسترش كارخانه سنگ بري كه به تخريب بخشي از تپه «هله بگ»از تپه هاي مهم دوره پارتي منجر شد از خبرهاي بسياراست عادي كه هر روزه از دشت بيستون به گوش مي آيد.
آنچه بيش از همه برنگراني مسئولان ميراث فرهنگي و گردشگري استان كرمانشاه دامن زده است اصرار اداره را ه و ترابري اين استان براي ساخت جاده كمربندي بيستون است كه ساخت آن در هر زاويه از اين دشت، تپه هاي باستاني و تاريخي بسياري را به نابودي خواهد كشاند.
اين جاده قرار است مردم شهر بيستون كه شامل سه شهر ك بيستون، الزهرا و پل بيستون است را به كرمانشاه برساند.
آخرين سرشماري عمومي در سال 75 نشان مي دهد كه شهر بيستون با سه شهرك سرپل بيستون، شهرك الزهرا و شهرك بيستون داراي 499 خانوار با جمعيتي 2 هزار و 455نفر و بر اساس آمار سال 77 مركز بهداشت اين شهر داراي 489 خانوار با جمعيتي در حدود 2هزار و 433نفراست كه بسياري از آنها در كارخانه قند بيستون مشغول بكار هستند.
تا قبل از انقلاب اين شهرك داراي 4خانوار بود كه بر روي گورستان تاريخي بنا نهاده شده بود و بعد از انقلاب جمعيت آن به دليل احداث كارخانه هاي مختلف زياد شد.
حال آنچه ذهن مسئولان ميراث فرهنگي و گردشگري استان را به خود مشغول داشته اين است كه آيا صرف هزينه هنگفت براي ساخت جاده كمربندي در دل آثار تاريخي و بر روي مرغوب ترين زمين هاي كشاورزي براي جابه جايي اين جمعيت اندك به صرفه است؟
«مليحه مهدي آبادي»، مدير پروژه بيستون مي گويد: «با توجه به اينكه دشت بيستون داراي تپه هاي تاريخي منحصر بفردي است و همچنين زمين هاي اطراف اين دشت جز مرغوب ترين زمين هاي كشاورزي كشور محسوب مي شود، ساخت چنين جاده اي هزينه بسياري زيادي را در بر خواهد گرفت كه اصلا بصرفه نيست.»
او مي گويد: «با توجه به پتانسيل تاريخي، باستاني و كشاورزي كه در اين دشت ها و زمين هاي اطراف وجود دارد بهترين راه اين است كه هزينه ساخت اين جاده كمربندي، صرف انتقال اين شهرك به جاي ديگري شود.»
جاده بيستون امروزه از دل شهر بيستون مي گذرد كه روزانه گذر ماشين هاي سنگين اين شهرتاريخي را با ترافيك بسيار سنگين روبرو كرده است. سازمان راه و ترابري استان براي رفع اين مشكل در نظر داشت اين جاده دو بانده را تعريض نمايد كه به اعتراض سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مواجه شد. به همين منظور راه و ترابري تصميم به ساخت اين جاده در حريم بيستون گرفت كه تا به امروز استعلام از سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نشان داده است كه تمام مسير پيشنهاد بر روي تپه هاي تاريخي و باستاني قراردارد.
«مهندس عبدالقاسم حسيني»، رئيس اداره مطالعات سازمان راه و ترابري استان گفت: «جاده بيستون هم اكنون از دل شهر بيستون مي گذرد و آمار ها نشاه مي دهد در 10 سال آينده روزانه 1500 ماشين از اين مسيرعبور خواهند كه آلودگي هاي جويي آن بر آثار تاريخي بيستون تاثير بسيار زيادي خواهد گذاشت.»
او درباره احتمال جابه جايي شهر بيستون مي گويد: «بيستون يك شهر داراي كارخانه هاي بسياري زيادي چون قند، شير، صابون سازي، گونه بافي و... است. اگر اين جابه جايي صورت پذيرد آن زمان بحث جاده كمربندي منتفي است اما با توجه به شرايطي كه وجود دارد اين اتفاق امكان پذير نيست.»
اما هيچ سخني درباره شرايط موجود سخني به ميان نياورد.
درهمين حال «علي اصغر گلشن»، رئيس اداره راه و ترابري استان كرمانشاه
با توجه به نظر ميراث فرهنگي و گردشگري كشور، مسير اعلام شده براي ساخت جاده را خارج ازعرصه بيستون مي داند و ساخت جاده كمربندي را تهديدي براي آثار تاريخي اين عرصه نمي داند.
اگرچه مهدي آبادي نظري مخالف اين نكته را دارد. او معتقد است كه گوشه گوشه اين دشت را تپه هاي باستاني و تاريخي در برگرفته است. او بررسي هاي گروه پژوهش سازمان فرهنگي و گردشگري را دليلي براي اثبات اين ادعا مي داند.
آمارهاي موجود نشان مي دهد كه جاده كمربندي در صورت گذر از دشت هاي بيستون مرغوب ترين زمين هاي كشاورزي در يك باند 300متري از بين مي رود. طبقه بندي هاي كشاورزي نشان از مرغوب ترين زمين هاي با خاك سياه در اين محدوده را داراست.
با اين وجود اداره راه و ترابري استان هر روز مسير جديدي را به ميراث فرهنگي و گردشگري اعلام مي كند و اصرار بر ساخت اين جاده كمربندي در حريم بيستون دارد.
ساخت و سازها در طول ساليان متمادي در دل طاق بستان مسئولان ميراث فرهنگي وگردشگري را در موقعيتي قرار داده است كه هيچ كاري جز افسوس خوردن برآنچه از ميراث فرهنگي اين از دست رفته است، از دست آن ها بر نمي آيد.
يكي ديگر از نگراني هاي براي ساخت اين جاده كمريندي اين است كه ساخت يك جاده فقط به آسفالت كردن چند متر زمين محدود نمي شود و كشيدن كابل برق، مخابرات و لوله هاي گاز از ديگر فعاليت هاي كه عرصه بيشتر ي از دشت هاي بيستون را خواهد گرفت.
این میراث را از  دست ندهیم.

(اونم به خاطر منافع خودمون)